Artistieke en designingrepen in residentiële zorg om het thuisgevoel van personen met dementie te versterken

  • Projectverantwoordelijke: Niels Hendriks (LUCA Faculteit Kunsten, OE Inter-Actions, OG Social Spaces)
  • Teamleden: Andrea Wilkinson (LUCA Faculteit Kunsten, OE Inter-Actions, OG Social Spaces), Nele Maesen

Zowat de helft van de personen met dementie in België wordt verzorgd in residentiële woon- en zorgcentra (WZC). Deze woon- en zorgcentra (of tehuizen) zijn zogenaamde ‘total institutes’ (Foucault), plekken waarin het individu ondergeschikt is aan een ‘gegeneraliseerde aanpak’: het eten, het moment van slapengaan, de muziek ter ontspanning,… worden bepaald door het woon- en zorgcentrum en is ‘op maat’ van de grotere groep bewoners. Het tehuis is op die manier voor weinigen een thuis, de plek waar de dagelijkse gewoontes, gebruiken en voorwerpen de jouwe zijn. Dit onderzoeksvoorstel heeft de ‘verpersoonlijking’ van een ‘generaliserende’ plek als thema. Hoe kunnen ontwerpen en artistieke ingrepen de ervaring van het thuisgevoel versterken in de leefomgeving van een persoon met dementie die verblijft in een woon- en zorgcentrum?

Het onderzoek tracht een methode te ontwikkelen om de wensen, noden en verlangens van personen met dementie in een ontwerp te expliciteren. Dit zal leiden tot twintig artefacten die gemaakt worden voor en door personen met dementie. Het kenbaar maken van die wensen, noden en verlangens is echter complex. Een persoon met dementie heeft het vaak moeilijk om verbaal te communiceren (afasie), om tot abstracties te komen of om zijn of haar voorkeuren kenbaar te maken. (Deze problematiek is o.a. verbonden met de moeilijkheid om keuzes te maken). De wijze waarop dementie het dagelijks leven van een persoon aantast is daarnaast ook moeilijk voorspelbaar.

De ontwerpmethode die in dit project tot stand komt, tracht het uitdrukken van die wensen, noden en verlangens middels de principes van participatief ontwerp te ondersteunen. Hierbij wordt rekening gehouden met de unieke persoonlijkheid van de dementerende. Het eindresultaat van dit tweejarig traject is enerzijds een tentoonstelling met twintig artefacten die het thuisgevoel versterken en anderzijds een kader om individueel participatief te ontwerpen dementerenden. Ook zal een multidisciplinaire en campusoverschrijdende onderwijsmodule met eenzelfde thema opgestart worden. Aan het eind van het traject worden de onderzoeks- en ontwerpresultaten gepubliceerd. Het project kan gevolgd worden  via een online platform.

  • e-mailadres: niels.hendriks@luca-arts.be
  • Looptijd: 2014-

©2018 LUCA School of Arts. Lees onze gebruiksvoorwaarden en privacybeleid.

website by