Geert Kestens: Teksttheatraliteit in het Nederlandstalige theaterwerk van Paul Pourveur

Teksttheatraliteit in het Nederlandstalige theaterwerk van Paul Pourveur

Geert Kestens

  • Onderzoeksgroep Tekst en Interpretatie (KU Leuven)

Dit doctoraat is een onderzoek naar retorische teksteigenschappen en narratieve strategieën in het werk van de Belgische, tweetalige theaterauteur Paul Pourveur.

De focus is lezer- en niet performancegericht, een dialoog met de teksten als zodanig. Via microlectuur kom ik tot een dramaturgische  analyse van een achttal Nederlandstalige werken uit zijn oeuvre.

Een narratieve analyse dringt zich op, omdat in Pourveurs werk mimesis ondergeschikt is aan diëgesis:  bij Pourveur geen of weinig lineaire plot; zijn personages blinken zelden uit in het stellen van dramatische handelingen, maar zijn ‘Text-träger’,  die argumenteren en commentariëren. Daarbij  spreken ze  de lezer/toehoorder rechtstreeks aan en worden ze zelf  vaak ook nog door een andere vertelinstantie toegesproken. Een benadering vanuit de antimimetische (unnatural) narratologie lijkt aangewezen.  

In Pourveurs werk valt ook op hoe meerdere cognitieve frames naast elkaar worden geplaatst: filosofische, artistieke (intertekstuele), wetenschappelijke…. De personages proberen die denkkaders uit, en nemen zo een tijdelijke positie in, één mogelijk perspectief. Pourveur tracht zich daarbij van hedendaagse denkkaders (kwantummechanica, chaostheorie) te bedienen en bestempelt de dramaturgie van het klassieke repertoiretheater als irrelevant voor vandaag. Het dramatisch conflict ontstaat bij Pourveur meestal uit het botsen van die denkkaders, uit het multi-perspectivisme. Daarom zullen we ons ook op cognitieve narratologie toeleggen.

Een retorische analyse van Pourveurs werk blijkt belangrijk om de werking van de stukken bloot te leggen. Het valt op dat stijlfiguren als metonymie en metafoor worden ingezet op micro- en macrovlak (tot de titel toe); ze bieden vaak interpretatiesleutels aan. Het door Genette ontwikkelde begrip van metalepsis lijkt van uitzonderlijk belang. Het doorbreken van de grens fictie-realiteit, verleden-heden, van de grenzen tussen de verschillende diëgetische niveaus  gebeurt bij Pourveur  op retorisch én ontologisch vlak en heeft bijgevolg niet alleen poëticale maar ook filosofische implicaties.

In de onderzoeksfase waarin ik me nu bevind, tast ik die verschillende analysemethodes af.

  • Promotor: Bart Philipsen (KU Leuven, Faculteit Letteren)
  • Looptijd: 2014-
  • E-mailadres: geert.kestens@luca-arts.be

©2018 LUCA School of Arts. Lees onze gebruiksvoorwaarden en privacybeleid.

website by